Chè thanh nhiệt Xáo Tam Phân Hộp /60 gam (2,5 gram x 24 túi)

Thành Phần: Rễ 40% Thân lá 60%

1 Giới thiệu về cây Xáo tam phân

Tên khoa học: Paramignya trimera (Oliv.) Burkill

Họ thực vật: Cam quýt Rutaceae.

1.1 Đặc điểm thực vật

Xáo tam phân thuộc dạng cây bụi, mọc bò trườn, trên vỏ thân có gai dài, hơi cong xuống dưới, cành cây không có lông.

Lá cây mọc cách, phiến lá có dạng hình thuôn dài đến hình tròn dài hẹp. Chiều dài của lá khoảng 10 đến 18cm, chiều rộng khoảng 1 đến 2,5cm. Gân phụ có 8 đến 10 cặp. Cuống lá ngắn, chiều dài khoảng 2 đến 3mm.

Cụm hoa mọc ở những nách có gai. Hoa có màu trắng ngà, đài 3 răng, cánh hoa 3, dài 4mm, tiểu nhụy 3, rời nhau.

Quả hình cầu, đường kính mỗi quả khoảng 14 đến 15mm.

Dưới đây là hình ảnh cây xáo tam phân

Xáo tam phân thuộc dạng cây bụi

1.2 Thu hái và chế biến

Bộ phận dùng: Dân gian chủ yếu dùng rễ, thân, lá

1.3 Phân bố

Xáo tam phân được tìm thấy ở một số tỉnh như Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận.

Xáo tam phân chủ yếu được trồng bằng cách giâm cành, do đó, việc trồng trên quy mô lớn còn gặp nhiều khó khăn.

Cây có bản chất là loài thân gỗ do đó tốc độ tăng trưởng thường chậm, giâm hom khó ra rễ, tỷ lệ cây chết do bong vỏ thối gốc chiếm khoảng từ 2 đến 11%.

Rễ Xáo tam phân

2 Thành phần hóa học

Cây Xáo Tam Phân là một dược liệu quý của Việt Nam. Các phân tích hóa học cho thấy rễ và thân cây chứa nhiều nhóm hợp chất sinh học như Flavonoid, Saponin, coumarin, triterpenoid và alkaloid. Những hợp chất này có khả năng chống oxy hóa, giảm phản ứng viêm và bảo vệ tế bào gan trước tác động của các yếu tố gây tổn thương. Một số nghiên cứu in vitro đã ghi nhận chiết xuất Xáo Tam Phân có thể ức chế sự tăng sinh của một số dòng tế bào ung thư, tuy nhiên các kết quả này mới dừng lại ở mức thực nghiệm và chưa đủ cơ sở lâm sàng để khẳng định tác dụng điều trị trên người. Do đó, dược liệu này hiện được đánh giá là sản phẩm hỗ trợ chức năng gan và tăng cường sức khỏe, không được xem là thuốc và cần được sử dụng theo hướng dẫn của chuyên gia y tế.

Tại nước ta, hiện có 8 nghiên cứu đã được công bố. 3 hợp chất đã được phân lập vào năm 2013 bởi Nguyễn Mạnh Cường và cộng sự bao gồm 6-(2-hydroxyethyl)-2,2-dimethyl-2H-1-benzopyran, ostruthin, ninhvanin và từ rễ cây thu hái tại Ninh Vân, Khánh Hòa. Cũng trong năm này, Bùi Trọng Đạt và cộng sự đã công bố về việc phân lập được coumarin và dẫn xuất chromen từ rễ cây.

3 Tác dụng - Công dụng

3.1 Tác dụng dược lý

3.1.1 Tác dụng trên tế bào ung thư

Nguyễn Minh Khởi và cộng sự công bố về việc khảo sát độc tính cấp, tác dụng gây độc tế bào ung thư và tác dụng bảo vệ gan của Xáo tam phân.

Về tác dụng gây độc đối với tế bào ung thư, Nguyễn Minh Khởi và cộng sự đã công bố rằng, Xáo tam phân có tác dụng trên 5 dòng tế bào ung thư bao gồm:

• Ung thư gan HepG2.
• Ung thư vú MDA MB231.
• Ung thư đại tràng HTC116.
• Ung thư buồng trứng OVCAR-8.
• Ung thư cổ tử cung Hela.

Các tác dụng này đều được phân lập từ cao chiết methanol, phân đoạn chiết n-hexan và ostruthin. Kết quả cho thấy phân đoạn chiết n-hexan thể hiện hoạt tính ở mức độ trung bình (IC50 39,61 g/mL) trên dòng tế bào ung thư gan HepG2.

3.1.2 Tác dụng của lá cây Xáo tam phân

Tác giả Nguyễn Công Định và cộng sự đã kết luận rằng, cao chiết lá cây khi sử dụng ở liều 0,2g/kg/ngày, 0,4g/kg/ngày và 1,0g/kg/ngày đã cho thấy tác dụng chống viêm cấp khi nghiên cứu trên mô hình gây phù chân chuột gây ra bởi Carrageenan, đồng thời, cao chiết lá của cây Xáo tam phân cũng được chứng minh có tác dụng chống viêm mạn khi nghiên cứu trên mô hình gây phù chân chuột bằng FCA.

Cao chiết lá cây Xáo tam phân liều 0,2g/kg/ngày, 0,4g/kg/ngày và 1g/kg/ngày đã được chứng minh có tác dụng làm giảm đau trung ương trên mô hình tail immersion.

Ở mô hình gây đau quặn, cao chiết lá cây Xáo tam phân liều 0,2g/kg/ngày, 0,4g/kg/ngày và 1g/kg/ngày có tác dụng giảm đau ngoại biên, làm kéo dài thời thời gian xuất hiện đau.

3.1.3 Tác dụng bảo vệ gan

Đầu năm 2015, nghiên cứu của Đỗ Thị Thảo và cộng sự đã cho thấy rằng, cao methanol của rễ cây có tác dụng bảo vệ gan gần tương đương so với chất đối chứng dương Silymarin khi thử nghiệm trên chuột.

Theo Nguyễn Mạnh Cường và cộng sự, cao nước rễ Xáo tam phân ở liều 10g/kg thể trọng/ngày có tác dụng bảo vệ gan thấp thông qua tác dụng làm giảm nồng độ AST, ALT và hạn chế được một phần tổn thương gan gây ra bởi Paracetamol trên mô hình chuột nhắt trắng dòng BALB/c.

4 Công dụng:

Theo kinh nghiệm dân gian thì Xáo tam phân có tác dụng giải nhiệt, bồi bổ sức khỏe, mát gan và khả năng hỗ trợ trong điều trị ung thư.

Dạng dùng: Trà thanh nhiệt, Cao, Rượu, Rễ, thân, lá (tươi, khô)

5. Ghi chú: Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế trong điều trị

6 Tài liệu tham khảo

Nguyen Manh Cuong và cộng sự (Ngày đăng tháng 2 năm 2016). TÁC DỤNG BẢO VỆ GAN CỦA RỄ C Y XÁO TAM PH N (PARAMIGNYA TRIMERA) TRÊN MÔ HÌNH CHUỘT BỊ G Y TỔN THƯƠNG GAN BẰNG PARACETAMOL, Researchgate. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2024.

Tác giả Nguyễn Mạnh Cường và cộng sự (Ngày đăng tháng 5 năm 2013). Bước đầu nghiên cứu thành phần hóa học cây Xáo tam phân họ Rutaceae, Researchgate. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2024.

Tạp chí Y Dược học cổ truyền: https://vjmap.vn/index.php/vjmap/article/download/6/4/7

https://admin.ump.edu.vn/uploads/ckeditor/files/TI%e1%ba%beN%20S%c4%a8%20-%20SAU%20%c4%90%e1%ba%a0I%20H%e1%bb%8cC/TO%c3%80N%20V%c4%82N%20LA.pdf NCS Trần Thị Thúy Quỳnh : NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC HƯỚNG TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY XÁO TAM PHÂN PARAMIGNYA TRIMERA (OLIV.) BURKILL, RUTACEAE